Okul Eğitim Programı
Ergenlikte Özbakım
Her on kişiden sekizinin yaşaminin bir döneminde karşi karşiya kaldigi akne, yag bezelerinin aşiri yag salgilamasi ve kil diplerinden giren çeşitli bakterilerin etkisiyle ortaya çikan bir tür iltihaptir.
Akne denince, deride görülen siyah noktalar, kirmizi kabartilar, iltihapli sivilceler ve kistler gibi farkli görünümlü oluşumlar anlaşilir. En sik 12-20 yaşlari arasinda görülür. Ergenlik sivilceleri en çok yüzde olmak üzere omuzlar, sirt, gögüs ve uyluklarda görülebilir.
Aknenin nedeni nedir?
Akne oluşumunda çeşitli etkenler rol oynar. Bunlar arasinda en önemlileri; yaşanan hormonal degişimler, çeşitli mikroorganizmalar, bazi ilaçlar, ruhsal nedenler ve kalitimsal özelliklerdir.
Bir diger önemli etken de, kozmetik maddelerin hatali kullanimidir. Özellikle yagli kremler, merhemler, pudra gibi deride gözenekleri tikayici maddeler, yag bezlerinin deriye açildigi kanallari tikar ve akne oluşumunu artirabilir. Güneşin de akne oluşumunu artirici etkisi olabilir.
Deride siyah nokta nedir?
Kil köklerindeki yag bezi kanallarini çevreleyen hücre tabakasinin kalinlaşmasi derinin üst tabakasinda bir tikaç oluşmasina neden olur. Tikaç bazen iyice büyür ve kanal agzina dogru ilerleyerek "siyah nokta" denen gri-siyah renkli görünümü alir. Bu siyah renk kir degildir ve derinin rengini veren maddeye baglidir.
Sivilceleri sikmak zararli midir?
Siyah noktalar ya da sivilceleri sikarsak kanalda zedelenme olur ve bakterilerin aşiri üremesine uygun bir ortam oluşur. Bu da bedenin koruyucu sistemini bozar. Sivilcenin sikilmasi sonrasinda deride iz kalmasi olasiligi artar.
Akne tedavisinde ne yapilmalidir?
Aknenin ortaya çikmasini engelleyen ilk ve en etkili önlem; iyi bir deri temizligidir. Yagli derinin üzerinden yagli tabakanin ve bakterilerin uzaklaştirilmasi anlamina gelen temizlik sirasinda, deri ile ayni asitlik özelligine sahip ürünler kullanilirsa daha az tahrişe yol açilir. Bu amaçla kullanilabilecek birçok temizlik ürünü bulunmaktadir.
Temizlik önlemleri dişindaki akne tedavi yöntemleri için ise hekime başvurulmalidir. Aknenizin şiddeti ve yerleşim yerine göre tedavi seçenekleri degişecektir. Akne tedavisinin amaci, derinin görünümünü düzeltmek ve izler kalmasini engellemektir.
Besinlerin akne oluşumuna etkili olmadigi düşünülmektedir; ancak belirli besinlerin akneleri artirdigi fark edildiyse bu yiyecekler yenmemelidir.
Oluşmuş sivilce izlerini gidermek için, tipta çeşitli yöntemler vardir. Bunlarin nasil, ne zaman ve kime uygulanacagina hekim karar verecektir.
Sivilcelere limon, pudra, kolonya ve benzeri maddeleri sürmek tedavi edici degildir. Deride tahrişe de yol açabilir. Bu yüzden bu tür maddeleri kullanmanin anlami yoktur. Arkadaşlarinizin ya da başkalarinin önerileriyle kullanacaginiz ilaçlar ve yöntemler ise sizin için uygun olmayabilir. Bu nedenle hekime danişmadan ilaç kullanmayiniz.
Ergenlik döneminde erkeklerin de yakindiklari konularin başinda ergenlik sivilceleri gelmektedir. Deri bakiminin kizlara özgü bir işlem oldugu düşüncesiyle erkekler temizliklerine gerekli özeni göstermeyebilirler. Insanin bedenine gösterdigi özen, kendisine duydugu sayginin da bir göstergesidir ve cinsiyeti ne olursa olsun herkes tarafindan her yaşta bu özen gösterilmelidir.
Saçlarda kepeklenme nedir, nasil önlenir?
Ergenligin başlamasiyla deride yag salgisi artar ve saçlarda da yaglanma ve kepeklenme görülebilir. En uygun saç yikama sikligi, bu dönemden itibaren, haftada 2-3 kezdir. Saç tipine uygun şampuanlarin yeterli olmadigi durumlarda kepeklenme için ilaçli şampuanlar kullanilmalidir. Bunu hekiminiz size önerecektir.
Koltuk Alti ve Kasik Bölgesi Temizligi
Ergenlikle birlikte hormonlarin etkisi ile, koltuk alti ve kasik bölgesinde tüylenme başlar. Tüyler, bu bölgedeki ter ve yag bezlerinin, üreme organlarinin salgiladigi kokularin çevreye yayilmasina, temizlenmediginde de enfeksiyonlara neden olabilir. Bu nedenle uzadiklarinda uygun yöntemler kullanilarak giderilmelidir. Bu amaçla tiraş etme, kil dökücü kremler ya da agda kullanilabilir. Bunlari kullanirken dikkatli olunmali ve kullanimi önceden çok iyi ögrenilmelidir.
Epilasyon da killarin giderilmesinde etkin bir yöntemdir. Yöntemi uygulama konusunda deneyimli kişilerce temiz bir ortamda, mikroptan arindirilmiş malzemelerle yapilmasi gerekir. Kasik bölgesindeki killarin giderilmesi için ise epilasyon önerilmez.
Kasik bölgesinin derisi sik sik temizlenerek kurulanmalidir. Deri asitligine uygun temizlik maddeleri ile köpürtülerek yikanan bölge, durulanip iyice kurulanmalidir. Hoş olmayan koku ve salgilarin giderilmesinin yaninda, bu uygulama enfeksiyon gelişme tehlikesini de azaltacaktir. Bu temizlik âdet dönemlerinde de yapilabillir. Âdet dönemlerinde duş ya da su dökünme şeklinde banyo yapilmasi yararlidir.
Ergenlik döneminde başlayan hormonal etkilerle bedenin belli bölgelerinde kan dolaşim düzeninin degişmesi sonucunda "selülit" denen bir deri görünümü ortaya çikabilir. Selülit oluşumunu engellemek için bol su içilmeli, aşiri tuzlu yenmemeli, kahve ve çikolata gibi kafeinli besinlerden uzak durulmali ve spora daha fazla zaman ayrilmalidir.
Agiz ve diş sagligini korumak için, dişler günde iki kez, yemeklerden sonra, 3 dakika kadar kuralina uygun biçimde macun ile firçalanmali ve diş ipi kullanilmalidir. Bunun yaninda yilda iki kez diş hekimine giderek muayene olmak, sonradan diş sagliginin bozulmasi nedeniyle yaşanabilecek sikintilari önlemeye yetecektir.
Tirnaklarin da haftada bir kez kesilmesi ve sik sik tirnak firçasiyla firçalanarak yikanmasi uygun olur.
Ayak sagligi da önemlidir. Ayaklari sikan sivri burunlu ayakkabilar giyilmemelidir. Yüksek topuklu ayakkabilar bedenin duruşu için zorluk çikarabilir. Bu durum da büyüme ve gelişme çaginda yanliş beden duruşunun yerleşmesine neden olabilir. Çoraplarin da sentetik degil, yünlü ya da pamuklu olmasi tercih edilmelidir.
