Adet dönemi

Adet dönemi

Şaşırtıcı gelebilir, ama 'aybaşı' döneminiz mutlaka ayda bir veya ayın başında olmaz. Genç kızlarda ortalama adet dönemi 28 günde birdir; fakat dönem aralıklarınızın 21 günden 35 güne kadar değişmesi de normaldir. Adet döneminizin 'birinci günü', reglinizin birinci günü; başka bir deyişle, kanamanızın başladığı gündür.
Dönem aralıklarınız daha kısaysa, ayda bir kereden fazla adet görebilirsiniz. Ancak daha uzunsa, bir yıl boyunca daha az regl olan genç kızlardan birisiniz demektir.
Genç kızlar genellikle 10 ile 13 yaş arasında regl olur (ortalaması 12 yaştır). Reglin düzene girmesi bir veya iki yıl sürebilir. Kadınlar, menopoz dönemine kadar (hamile olduğu dönemler dışında) her ay adet görür; çoğunlukla 51 yaş civarında görülen menopozla reglden kesilirler.

Üreme organlarınız

Adet döneminiz hakkında bilgi edinirken, kadınların üreme organlarının hangileri olduğunu bilmek yararlıdır.
Üreme organlarınız şunlardır:

  • İki yumurtalık: Burası, yumurtaların (yumurta hücrelerinin) saklandığı ve serbest bırakıldığı yerdir. Yumurtalıklar ayrıca hormon salgılar (Ek bilgi: insan yumurtası küçüktür; tam boyutuna ulaştığında yaklaşık 120 mikron veya mikrometredir. Bu, insanın tek bir saç telinin eni kadardır.)
  • Uterus (rahim): Döllenmiş yumurtanın yerleştiği ve bebeğin doğuma kadar taşındığı yerdir.
  • Fallop tüpü (döl yatağı kanalı): Yumurtanın, yumurtalıklardan uterusa geçişini sağlayan iki ince kanaldır.
  • Rahim ağzı: Uterusun vajinaya bağlanan alt bölümüdür.
  • Vajina: Uterustan vücudun dışına uzanan esnek kanaldır; adet akıntısı bu kanaldan geçerek atılır. (Ek bilgi: Vajinanız vücudunuzun içindedir; vücudunuzun dışından görülebilen bölümü vulvadır.)

Adet döneminizi kim yönetir: hormonlar

Üreme sisteminiz her ay, hormonlar tarafından yönetilen belli bir düzeni izler; özellikle östrojen ve progesteron düzeylerindeki iniş ve çıkışlar hormonlara bağlıdır.
Hormon düzeylerindeki artış, yumurtalıkların yumurta üreterek bunları serbest bırakmasına yol açar; bu evreye yumurtlama adı verilir. Yumurtlamadan sonra hormonlar, olası bir hamileliğe hazırlık amacıyla, uterus duvarının kalınlaşmasına yardımcı olur.
Her ay yumurtalıklardaki bir yumurta serbest kalır ve bağlantılı fallop tüpünden geçer. Hamilelik söz konusu değilse yumurta, adet akıntısıyla birlikte vücuttan atılır. Östrojen ve progesteron düzeyleri düşer, uterusun iç zarı soyularak vücuttan atılır. Bu, adet akıntınızdır; reglinizdir (mens olarak da bilinir). Yumurtanın serbest bırakılmasından, adet döneminin başlamasına kadar geçen süre, yaklaşık iki haftadır.

 

Aybaşı dönemi

  1. Yumurtlama sonrası evre
    Kadınlarda ve genç kızlarda binlerce yumurta (yumurta hücresi) barındıran iki yumurtalık bulunur. Hormonlar her ay, yumurtalıklardan birine bir yumurta bırakmasını söyler. Aynı zamanda, uterusun (bebeğin büyüdüğü yer) yumuşak iç zarı da (endometriyum da denir) kalınlaşmaya başlar.
  2. Yumurtlama
    Bu, olgunlaşmış bir yumurtanın (kimi zaman iki yumurtanın) yumurtalıktan bırakılmasıyla gerçekleşir. Yumurta bırakıldıktan sonra fallop tüpünden geçerek uterusun kalınlaşan iç zarına ulaşır. Erkekten gelen sperm yumurtayı döllerse, bebek gelişir. Yumurtlamanın ardından döllenme gerçekleşecekse, bunun yumurtlamadan sonraki 24 saat içinde olması gerekir, aksi halde yumurta bozulur. Yumurtlama genellikle bir sonraki adet döneminden iki hafta önce gerçekleşir.
  3. Yumurtlama sonrası evre
    Yumurtlamadan sonra uterus duvarı, döllenmiş yumurtanın tutunmasına hazırlanarak gelişir. Yumurta döllenmezse, uterus duvarının gelişmesini harekete geçiren hormonların salgılanması yumurtlamadan yaklaşık iki hafta sonra durur. Ardından, iç zarın atılmasıyla (regliniz) yeni bir adet dönemi başlar.
  4. Aybaşı
    Uterusun iç zarı vajina yoluyla vücudunuzdan kırmızı renkli bir sıvı olarak atılır - (çok daha fazla gibi gelse de) çoğunlukla her adette bir bardağın yaklaşık dörtte biri kadardır. Sıvı kaybı (regliniz) üç ile yedi gün arasında sürer. Kanamanızın başladığı ilk gün, reglinizin birinci günüdür.

Yumurtalar hakkında

  • Bir yaşam süresi içinde yaklaşık 400 olgunlaşmış yumurta bırakırsınız.
  • Yumurtalıklarınızda kalan yumurta sayısı yaşınıza bağlıdır.
  • Annenizin karnındaki yirmi haftalık bir fetüsken, yaklaşık yedi milyon yumurtayla olabilecek en fazla yumurtaya sahipsinizdir.
  • Yaşam boyu bırakabileceğiniz en fazla sayıda yumurtayı doğmadan önce bırakırsınız.
  • Yumurtalıklardaki yumurta sayısı doğum sırasında iki milyona düşer. Yumurtalıklarınız doğumdan sonra da, ergenlik dönemine kadar yumurta bırakmaya devam eder.
  • Ergenlik dönemine girdiğinizde yumurtalıklarınızda 300.000 ile 500.000 arasında yumurta bulunur.
  • Yaşamınız süresince olgunlaşan yumurta sayısı yalnızca 400'dür.
Always

Kaynaklar

  • Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Kurumu (ACOG), Hasta Broşürü 041

  • ACOG, Temel Veriler: Toolkit for Teen Care, 2. Basım

  • ACOG, Tıp Öğrencisi Eğitimi Modülü 2008

  • Comprehensive Gynecology Review, 3. baskı; yay. haz. Ling FW, Vontver LA, Smith RP

  • Bloom ve Fawcett: Histoloji Kitabı, 11. basım, yazar Don W. Fawcett

  • Emans, Laufer, Goldstein's Pediatric and Adolescent Gynecology, 4. baskı, yazan: S. Jean Emans ve Marc R. Laufer